Najważniejsze ustalenia:
• Szybsze starzenie odporności u samców myszy. Już w średnim wieku (9–12 miesięcy) obserwowano u nich wyraźniejszy spadek liczby naiwnych limfocytów T CD8+ niż u samic. Komórki te są niezbędne do rozpoznawania nowych antygenów, także nowotworowych.
• Dwa nakładające się mechanizmy. U samców naiwnych limfocytów T CD8+ szybciej ubywało wskutek przekształcania się w komórki tzw. pamięci wirtualnej (TVM). Jednocześnie wcześniejszy zanik grasicy ograniczał produkcję nowych limfocytów, które mogłyby uzupełniać ich zasoby.
• Mniejsze węzły chłonne, słabsza odpowiedź przeciwnowotworowa. Zmniejszenie liczby naiwnych limfocytów oznaczało mniej unikalnych klonów zdolnych rozpoznać antygen nowotworowy. U samców myszy wiązało się to ze słabszą kontrolą wzrostu czerniaka. Analizy danych ludzkich wskazywały na podobne zależności związane z płcią i wiekiem.
• Możliwość częściowego odwrócenia zmian. U samców myszy zahamowanie działania androgenów, m.in. za pomocą degareliksu, zwiększało aktywność grasicy, odbudowywało pulę naiwnych limfocytów T CD8+ i poprawiało odpowiedź na immunoterapię anty-PD-1. Efekt był wyraźniejszy u myszy w średnim wieku niż u starszych.
Co to oznacza?
Sprawność odporności przeciwnowotworowej zależy nie tylko od liczby limfocytów, ale również od dostępności odpowiednio zróżnicowanych, naiwnych komórek odpornościowych w węzłach chłonnych.
Badanie wskazuje, że utrzymanie funkcji grasicy może mieć znaczenie także w dorosłości i stanowić potencjalny kierunek rozwoju przyszłych terapii wspomagających odporność przeciwnowotworową.
Ograniczenia: Najważniejsze wyniki dotyczą eksperymentów na myszach. Dane ludzkie mają przede wszystkim charakter obserwacyjny. Nie wykazano jeszcze, że blokowanie androgenów w celu regeneracji grasicy poprawia wyniki leczenia nowotworów u ludzi. Nie stanowi to podstawy do stosowania takiej interwencji poza ustalonymi wskazaniami.
Wniosek:
Szybsza utrata naiwnych limfocytów T CD8+ u mężczyzn może ograniczać zdolność układu odpornościowego do rozpoznawania nowych antygenów nowotworowych, a istotnym elementem tego procesu jest postępujący zanik grasicy.
