• W chorobie Sjögrena zbadano ślinę 446 osób z objawami suchości. U części pacjentów „seronegatywnych”, czyli bez typowych autoprzeciwciał we krwi, wykryto przeciwciała anty-Ro60 w ślinie.
• To może oznaczać istnienie fenotypu choroby, którego klasyczne badania krwi nie wychwytują. Potencjalnie ważne zwłaszcza u osób z suchością oczu/jamy ustnej i objawami sugerującymi autoimmunizację.
• W RZS autoprzeciwciała związane z chorobą, m.in. ACPA, anty-CarP i AAPA, wykrywano w ślinie osób seropozytywnych. Nie wykrywano ich natomiast w próbkach z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, co wspiera hipotezę udziału błony śluzowej jamy ustnej.
• W toczniowym zapaleniu nerek analiza moczu wskazała białka powiązane z konkretnymi zmianami w nerce: S100A9 z aktywnymi zmianami kłębuszkowymi, MCP-1 ze śródmiąższowym zapaleniem, a IGFBP-5 ze śródmiąższowym włóknieniem.
• Praktycznie: to kierunek na wcześniejsze, mniej inwazyjne i bardziej „tkankowo-specyficzne” monitorowanie chorób reumatycznych. Ale zanim trafi do rutyny, potrzebne są badania walidacyjne i jasne progi interpretacji.
Ograniczenia: dane są obiecujące, ale część wyników pochodzi z badań przekrojowych/obserwacyjnych i analiz biomarkerów; nie zastępują obecnych kryteriów diagnostycznych ani biopsji, gdy jest wskazana.
Wniosek:
Ślina i mocz mogą stać się mniej inwazyjnym źródłem biomarkerów w chorobach reumatycznych, szczególnie zespole Sjoegrena, reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz toczniowym zapaleniu nerek, ale to jeszcze nie jest gotowy standard diagnostyczny.
bfiałek
Źródło: https://acrjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/art.43036