• Badacze przeanalizowali 43 584 limfocyty T od 28 osób: 8 w wieku 70–99 lat, 10 stulatków i 10 superstulatków (≥110 lat).
• Mediana udziału CD4 CTL rosła wraz z wiekiem: 4,0% → 9,6% → 17,6% (p=0,029).
• Analiza ponad 5 mln komórek z 1512 publicznych próbek sugerowała, że wyraźna ekspansja tych komórek pojawia się przede wszystkim w skrajnie zaawansowanym wieku.
• CD4 CTL były silnie klonalnie namnażane – największy klon stanowił średnio 33,3% tej populacji. Jednocześnie nie wykazywały typowych cech wyczerpania immunologicznego.
• Część sekwencji receptorów TCR tych komórek pokrywała się z sekwencjami obserwowanymi wcześniej u chorych na nowotwory, szczególnie raka płuca. To jednak nie dowodzi, że komórki superstulatków rozpoznawały nowotwór – dopasowanie dotyczyło jedynie fragmentu TCRβ.
• Po aktywacji komórki należące nawet do tego samego klonu mogły produkować różne zestawy cytokin. To wskazuje na dużą plastyczność funkcjonalną CD4 CTL.
Autorzy stawiają interesującą hipotezę: wraz z wiekiem układ odpornościowy może przesuwać swoje zasoby w stronę kontroli przewlekłych zagrożeń – m.in. utajonych infekcji, komórek starzejących się czy potencjalnie zmienionych nowotworowo. Na dziś jest to jednak hipoteza biologiczna, a nie wykazany mechanizm wydłużający życie.
Ograniczenia: mała i wyjątkowo rzadka grupa badana, analiza głównie komórek krwi, brak bezpośredniego potwierdzenia funkcji in vivo oraz eksploracyjny charakter dopasowań TCR do baz danych.
Wniosek:
Ekstremalnie długie życie może wiązać się nie tylko ze starzeniem odporności, ale również z jej adaptacyjną przebudową w odpowiedzi na przewlekłe antygeny [około 100. roku życia wyraźnie rośnie udział cytotoksycznych limfocytów CD4 (CD4 CTL) – komórek zdolnych nie tylko „koordynować”, ale także bezpośrednio niszczyć komórki docelowe].
Żródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211124726008065