Badanie (Science Advances, 13.02.2026): 103 649 osób z UK Biobank, mediana obserwacji 10,6 roku, 4314 zgonów. Sprawdzono 5 „zdrowych” wzorców żywienia (AHEI-2010, dieta śródziemnomorska/AMED, zdrowa roślinna/hPDI, DASH, DRRD) i policzono też poligeniczny „wynik długowieczności”. Wyższa zgodność z każdym z tych wzorców wiązała się z niższą śmiertelnością (ok. 18–24% względnie) i realnym zyskiem długości życia: przy…
Wojna „low-carb vs low-fat” właśnie dostała zimny prysznic w JACC: nie wygrywa ani jedno, ani drugie – wygrywa jakość jedzenia. W trzech dużych kohortach amerykańskich (HPFS, NHS, NHSII) obserwowano łącznie ~200 tys. osób przez dekady (ponad 5,2 mln osobolat) i odnotowano 20 033 przypadki choroby wieńcowej. Badacze rozdzielili „low-carb” i „low-fat” na wersje zdrowe i…
Co zrobiono? Prospektywne kohorty NHS + HPFS: 131 821 osób, nawet 43 lata obserwacji (mediana 36,8), 11 033 przypadki otępienia. Spożycie kawy/herbaty oceniane kwestionariuszami co 2–4 lata. Co wyszło (konkrety): – Najwyższe vs najniższe spożycie kawy z kofeiną: HR 0,82 (95% CI 0,76–0,89); w liczbach bezwzględnych 141 vs 330/100 000 osobolat. – Subiektywne pogorszenie funkcji…
Co pokazali autorzy (JAMA Network Open): w kohorcie 2651 mężczyzn 45–70 lat (SHIP, Niemcy) pojedyncze PSA na starcie mocno rozdzielało późniejsze ryzyko rozpoznania raka prostaty. Najważniejsze liczby (20 lat obserwacji) – PSA < 1,0 ng/mL (55,9% badanych): 3,3% skumulowanej zapadalności na raka prostaty – PSA 1,0–3,0 ng/mL (36,1%): 11,8% – PSA > 3,0 ng/mL (8,0%):…
Dane z Ontario przedstawiono w trakcie tegorocznej Międzynarodowej Konferencji Udarowej: – ok. 45 000 osób po AIS/ICH/TIA bez otępienia na starcie, obserwacja średnio 8,4 roku (do 20 lat). – Otępienie rozwinęło się u ok. 27–30% pacjentów (AIS ~30%, ICH ~29%, TIA ~27%). – Modele przewidujące ryzyko na 1/5/10 lat miały dobrą trafność (AUC): TIA: 0,81…
Od lat słyszymy: „weź witaminę C, to nie zachorujesz”. Problem? U większości ludzi to po prostu nie działa w ten sposób. Co pokazują najlepsze dane (Cochrane): – Nie zapobiega przeziębieniu w populacji ogólnej, jeśli ktoś łyka ją rutynowo „na wszelki wypadek”. – Jeśli jest efekt, to mały: przy regularnym stosowaniu skraca czas infekcji średnio o…
American College of Cardiology oficjalnie wrzuca stan zapalny na listę modyfikowalnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: coś, co trzeba oceniać, monitorować i obniżać, a nie tylko opisywać w podręcznikach. Co jest praktyczne i „do wdrożenia od jutra”? – ACC wskazuje hsCRP jako prosty, tani marker ryzyka (nie idealny, ale użyteczny). – Progi interpretacyjne w kontekście ryzyka CV:…
Co wynika z danych? 1) Omega-3: ryba > kapsułka „na wszelki wypadek” – Regularne jedzenie ryb (w tym tłustych) wiąże się z niewielką redukcją incydentów sercowo-naczyniowych i śmiertelności. – Niskie dawki suplementów (~1 g/d) w prewencji sercowo-naczyniowej: w praktyce bez twardego efektu. – Wysoka dawka EPA (icosapent ethyl 2 g 2×/d): to już inna liga,…
I to nie jest kwestia „silnej woli”, tylko biologii. W badaniu randomizowanym (PERSON) wzięto osoby 40–75 lat z nadwagą/otyłością (BMI 25–40) i insulinoopornością. Zrobiono im OGTT w rozbudowanej wersji i podzielono na dwa fenotypy: LIR – insulinooporność wątrobowa MIR – insulinooporność mięśniowa Dodatkowo oceniono MetaboHealth Score (14 markerów metabolomicznych) – w praktyce: „globalny stan immuno-metaboliczny”…
Brytyjczycy przeanalizowali 61 290 badań MRI z bazy UK Biobank i zamiast klasycznego „ile mięśnia / ile tłuszczu” sprawdzili kształt mięśnia pośladkowego wielkiego (gluteus maximus) w 3D (tzw. analiza powierzchni/shape modeling). Wyniki pokazali na RSNA 2025. Co wyszło? (najważniejsze, bez bajek): – U mężczyzn cukrzyca typu 2 wiązała się częściej z „spłaszczonym” pośladkiem → wzorzec…
