• DASH: porównanie 90. vs 10. percentyla adherencji → RR 0,59 (95% CI 0,57–0,62), czyli ok. 41% niższe ryzyko raportowania SCD. • Co ważne: wszystkie 6 analizowanych „zdrowych” wzorców żywienia wiązało się z niższym ryzykiem SCD (różna siła efektu). • DASH miał też najsilniejszy związek z minimalnie lepszą obiektywnie mierzoną funkcją poznawczą: różnica średnia +0,05…
• Wegetarianie: ↓ szpiczak mnogi (HR 0.69), ↓ nerka (0.72), ↓ trzustka (0.79), ↓ prostata (0.88), ↓ pierś (0.91) vs jedzący mięso. • Zaskoczenie: u wegetarian rak jelita grubego bez różnicy (HR 1.03). • Ale: u wegetarian ↑ rak płaskonabłonkowy przełyku (HR 1.93). • Weganie: ↑ rak jelita grubego (HR 1.40) – sygnał oparty na…
Krótkie, intensywne „zrywy” wysiłku mogą działać jak ekspozycja interoceptywna (czyli oswajanie doznań z ciała, które w lęku panicznym bywają interpretowane katastroficznie). W RCT porównano taki protokół z treningiem relaksacyjnym. • RCT, n=72 osób z zaburzeniem panicznym (bez farmakoterapii ≥12 tyg.): BIE (krótkie sprinty) vs relaksacja Jacobsona. • PAS po 12 tyg.: 14,9 vs 23,1 na…
Czytanie książek może być czymś więcej niż hobby. W badaniu kohortowym u osób starszych sprawdzono, czy nawyk czytania wiąże się z dłuższym przeżyciem — i jak wypada na tle prasy. • Populacja: 3635 osób (Health and Retirement Study), analiza przeżycia do 12 lat. • Wynik: czytający książki mieli niższe ryzyko zgonu vs nieczytający (HR 0,80;…
• Próba do analiz: 2021 osób 65+ (tradycyjny Medicare), 20 lat obserwacji. • W całej próbie: brak istotnego „main effect” dla pamięci i rozumowania; dla samej szybkości też bez pewnego efektu. • Klucz: speed-training + ≥1 booster → niższe ryzyko rozpoznania ADRD: HR 0,75 (95% CI 0,59–0,95). • Liczby „z grubsza”: 40% diagnoz w speed+booster…
Co zrobiono: Autorzy szukali „myokin” indukowanych treningiem i sprawdzili CLCF1 (u ludzi + u myszy), a potem testowali, co daje podanie CLCF1 u starych myszy i co się dzieje, gdy zablokuje się jego działanie. Co wyszło: CLCF1 spada z wiekiem, rośnie po wysiłku (szczególnie oporowym/HIIT), a u starych myszy „odtworzenie” CLCF1 poprawia parametry mięśni i…
Duże RCT ze Szwecji (SCREESCO): 278 tys. osób w wieku 60 lat losowo „zaproszono” do jednorazowej kolonoskopii, do FIT×2 (2 rundy, 2 próbki, niski próg 10 µg/g) albo zostawiono w zwykłej opiece bez zaproszenia. Po medianie 4,8 roku porównano rozpoznania raka jelita grubego (CRC) i zdarzenia niepożądane. • Całkowita częstość CRC: kolonoskopia vs kontrola IRR…
• Co zrobiono: przegląd Cochrane 22 RCT, n=1995; różne formy IF (time-restricted, alternate-day, periodic); interwencja ≥4 tyg., follow-up ≥6 mies. • Co wyszło (vs regular dietary advice): różnica % utraty masy −0,33 pkt proc. (95% CI −0,92 do 0,26) — mało/bez różnicy, niska pewność. • Cel 5% masy: RR 0,98 (95% CI 0,82–1,18) — bardzo…
Badanie (Science Advances, 13.02.2026): 103 649 osób z UK Biobank, mediana obserwacji 10,6 roku, 4314 zgonów. Sprawdzono 5 „zdrowych” wzorców żywienia (AHEI-2010, dieta śródziemnomorska/AMED, zdrowa roślinna/hPDI, DASH, DRRD) i policzono też poligeniczny „wynik długowieczności”. Wyższa zgodność z każdym z tych wzorców wiązała się z niższą śmiertelnością (ok. 18–24% względnie) i realnym zyskiem długości życia: przy…
Wojna „low-carb vs low-fat” właśnie dostała zimny prysznic w JACC: nie wygrywa ani jedno, ani drugie – wygrywa jakość jedzenia. W trzech dużych kohortach amerykańskich (HPFS, NHS, NHSII) obserwowano łącznie ~200 tys. osób przez dekady (ponad 5,2 mln osobolat) i odnotowano 20 033 przypadki choroby wieńcowej. Badacze rozdzielili „low-carb” i „low-fat” na wersje zdrowe i…
