• Badanie RCT populacyjne: 84 583 osoby w wieku 55–64 lata z Norwegii, Polski i Szwecji.
• Rak jelita grubego: 1,46% w grupie zaproszonej na kolonoskopię vs 1,80% bez screeningu. RR 0,81. • Bezwzględna różnica: 0,34 punktu procentowego mniej nowotworów po 13 latach.
• Efekt był wyraźniejszy dla raka dystalnego niż proksymalnego. • Śmiertelność z powodu raka jelita grubego: 0,41% vs 0,47%. RR 0,88; wynik statystycznie niepewny.
• W analizie per-protocol efekt wyglądał silniej, ale taka analiza jest bardziej podatna na błąd selekcji.
Ograniczenia: To analiza „intention-to-screen”, czyli efekt zaproszenia/strategii przesiewu, a nie idealnie wykonanej kolonoskopii u wszystkich; śmiertelność w grupie kontrolnej była niższa niż zakładano przy projektowaniu badania.
Wniosek:
Wykonanie jednej kolonoskopii zmniejszało częstość rozpoznawania raka jelita grubego, ale nie wykazało jednoznacznej redukcji zgonów z tego powodu.
bfiałek
Źródło: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00508-8/abstract