Najważniejsze ustalenia:
• 1. Różnice występowały już przed szczepieniem. Osoby, u których później pojawiła się gorączka, częściej wykazywały cechy przewlekłego stanu zapalnego o niewielkim nasileniu w jelitach oraz zwiększoną aktywność bakterii produkujących flagellinę.
• 2. Kluczową rolę może odgrywać flagellina. To białko budujące wici bakteryjne, które może pobudzać receptory odporności wrodzonej i nasilać odpowiedź zapalną organizmu. Szczególne znaczenie przypisano określonym bakteriom z rodziny Lachnospiraceae.
• 3. Eksperymenty potwierdziły biologiczną wiarygodność tego mechanizmu. Mikrobiota pochodząca od osób z silniejszą reakcją gorączkową wywoływała większą odpowiedź zapalną w ludzkich organoidach jelitowych i nasilała reakcje poszczepienne u myszy. Efekt zależał od rozpoznawania bakteryjnej flagelliny przez układ odpornościowy.
• 4. Znaczenie może mieć również dieta. W eksperymentach laboratoryjnych określone dodatki do żywności zwiększały produkcję flagelliny, natomiast dieta typu zachodniego nasilała reakcje poszczepienne u myszy. U ludzi zaobserwowano również związki między sposobem odżywiania, markerami metabolicznymi a ryzykiem gorączki.
Co to oznacza w praktyce?
Wyniki sugerują, że nasilenie odczynów poszczepiennych może zależeć nie tylko od samej szczepionki, ale również od wcześniejszego stanu układu odpornościowego, na który wpływa mikrobiota jelitowa.
To potencjalnie ważny kierunek badań nad przewidywaniem i ograniczaniem niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Ograniczenia: Badanie u ludzi miało charakter obserwacyjny i dotyczyło 171 zdrowych młodych dorosłych szczepionych przeciwko COVID-19. Zależności przyczynowe badano w modelach eksperymentalnych. Nie wykazano jeszcze, że modyfikacja diety lub mikrobioty zmniejsza ryzyko gorączki poszczepiennej u ludzi.
Wniosek:
Skłonność do wystąpienia gorączki po szczepieniu może być częściowo uwarunkowana stanem mikrobioty jelitowej jeszcze PRZED podaniem szczepionki.
