• 15% niższe względne ryzyko rozpoznania jaskry w analizie 5-letniej (HR = 0,85). Nową jaskrę rozpoznano u 2,3% osób stosujących statyny i 2,6% osób ich niestosujących. Bezwzględna różnica wyniosła około 0,3 punktu procentowego.
• 10% niższe względne ryzyko rozpoznania jaskry w analizie 10-letniej (HR = 0,90).
• U pacjentów z już rozpoznaną jaskrą stosowanie statyn wiązało się w analizie 5-letniej z:
– 36% niższym ryzykiem operacji chirurgicznej,
– 55% niższym ryzykiem małoinwazyjnej operacji przeciwjaskrowej (MIGS),
– 60% niższym ryzykiem laserowej trabekuloplastyki selektywnej (SLT).
• Po 10 latach zależności nadal były widoczne: odpowiednio 32%, 46% i 51% niższe względne ryzyko wymienionych procedur. Korzystne wyniki dotyczące rozwoju jaskry obserwowano m.in. u osób stosujących atorwastatynę i rosuwastatynę.
Co to oznacza w praktyce?
Statyny, poza udokumentowaną rolą w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych, mogą wykazywać dodatkowe korzystne działanie związane z ochroną nerwu wzrokowego. Jest to jednak hipoteza wymagająca potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Ograniczenia: Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala wykazać związku przyczynowo-skutkowego. Nie uwzględniono m.in. pomiarów ciśnienia wewnątrzgałkowego, badań pola widzenia ani obrazowania nerwu wzrokowego. Rzadsze wykonywanie zabiegów nie musi więc oznaczać wolniejszej progresji jaskry. Najważniejsze: Wyniki są obiecujące, ale nie stanowią podstawy do stosowania statyn wyłącznie w celu zapobiegania jaskrze lub jej leczenia. Potrzebne są prospektywne badania kliniczne.
Wniosek:
Stosowanie statyn wiązało się z mniejszym o 15% ryzykiem rozpoznania jaskry oraz rzadszym wykonywaniem zabiegów laserowych i chirurgicznych.
Źródło: https://bjo.bmj.com/content/early/2026/09/18/bjo-2026-330339