• Metaanaliza objęła 37 badań oceniających wpływ leczenia hormonalnego endometriozy na BMD.
• Agoniści GnRH z add-back therapy wiązali się ze spadkiem BMD o ok. 0,89% po 6 miesiącach i 1,50% po 12 miesiącach.
• Dienogest również wiązał się ze spadkiem BMD: ok. 0,83% po 6 miesiącach i 1,91% po 12 miesiącach. • Największy spadek po 6 miesiącach obserwowano dla antagonistów GnRH bez add-back therapy: ok. 2,17%.
• To nie jest dowód na wzrost ryzyka złamań, ale sygnał, że zdrowie kości powinno być elementem rozmowy o wyborze i czasie terapii.
Ograniczenia: wysoka heterogeniczność części analiz, mało badań dla niektórych terapii, brak oceny odbudowy BMD po odstawieniu i brak danych o złamaniach.
Wniosek:
Hormonalne leczenie endometriozy może wiązać się z niewielkim, ale mierzalnym spadkiem gęstości mineralnej kości (dotyczyło to głównie BMD w odcinku lędźwiowym kręgosłupa po 6 i 12 miesiącach terapii).
bfiałek
