• Dłuższy okres rozrodczy (od pierwszej miesiączki do menopauzy) wiązał się z mniejszymi szansami występowania co najmniej dwóch cech choroby małych naczyń mózgowych (OR = 0,92 na każdy dodatkowy rok; 95% CI: 0,86–0,99). Związek ten nie utrzymał się jednak po korekcie uwzględniającej wielokrotne porównania.
• Menopauzalna terapia hormonalna (MHT) wiązała się z 59% mniejszymi szansami występowania co najmniej dwóch cech choroby małych naczyń mózgowych (OR = 0,41; 95% CI: 0,20–0,81) w porównaniu z kobietami, które jej nie stosowały. Wynik pozostał istotny po korekcie statystycznej.
• Kobiety, które w ciągu życia stosowały zarówno doustną antykoncepcję hormonalną, jak i MHT, miały mniejsze szanse występowania nasilonych zmian naczyniowych (OR = 0,31; 95% CI: 0,12–0,83) oraz korzystniejsze parametry integralności istoty białej mózgu. Nie potwierdzono jednak synergistycznego działania obu terapii.
• U nosicielek wariantu APOE-ε4, związanego z większą podatnością na chorobę Alzheimera, stosowanie MHT wiązało się z większą grubością kory w obszarach podatnych na neurodegenerację. Wynik ten nie utrzymał się po korekcie wielokrotnych porównań.
• W 5-letniej obserwacji nie wykazano istotnych różnic w tempie zmian grubości kory mózgowej ani objętości zmian w istocie białej w zależności od ekspozycji hormonalnej.
Co to oznacza w praktyce?
Wyniki sugerują, że estrogeny mogą mieć znaczenie dla zdrowia mózgu, szczególnie poprzez wpływ na naczynia mózgowe i integralność istoty białej.
Nie wykazano jednak, że stosowanie MHT lub antykoncepcji hormonalnej zmniejsza ryzyko zachorowania na demencję. Badanie nie uzasadnia rozpoczynania terapii hormonalnej wyłącznie w celu zapobiegania chorobie Alzheimera.
Ograniczenia: badanie obserwacyjne, niewielka i jednorodna populacja, retrospektywnie deklarowane stosowanie hormonów oraz brak szczegółowych danych o preparatach, dawkach i momencie rozpoczęcia terapii. Najważniejsze: korzystne zmiany widoczne w MRI nie są równoznaczne z udowodnionym zmniejszeniem ryzyka otępienia. Potrzebne są dalsze badania oceniające rzeczywiste efekty kliniczne.
Wniosek:
Większa ekspozycja na estrogeny w ciągu życia wiązała się z mniejszym nasileniem zmian naczyniowych w mózgu (nie oznacza to jednak udowodnionej ochrony przed chorobą Alzheimera).

Źródło: https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000218694
