Autor: bfiałek

Inne

Nowy nieinwazyjny marker oceniający aktywność nieswoistych zapaleń jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)?
Przezbfiałek 10 maja, 2026

• Co zrobiono: przekrojowe badanie 144 osób z IBD: 96 z chorobą Crohna i 48 z WZJG. Siłę chwytu mierzono dynamometrem i porównano z aktywnością choroby, endoskopią, stanem odżywienia, jakością życia i objawami depresji. • Co wyszło: siła chwytu była słabo odwrotnie skorelowana z aktywnością IBD (r=-0,182; p=0,035), dodatnio z jakością życia (r=0,330; p<0,001) i…

Dowiedz się więcej Nowy nieinwazyjny marker oceniający aktywność nieswoistych zapaleń jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)?
Fakty i mity

Tatuaże a ryzyko rozwoju chłoniaków i nowotworów skóry.
Przezbfiałek 9 maja, 2026

• W szwedzkim badaniu kliniczno-kontrolnym: 1398 osób z chłoniakiem i 4193 kontrole. Tatuaże miało 21% chorych vs 18% kontroli. Skorygowany wynik: IRR 1,21; 95% CI 0,99–1,48 – czyli sygnał na granicy istotności, nie twardy dowód. • Silniejszy sygnał dotyczył niektórych podtypów chłoniaków, m.in. DLBCL i chłoniaka grudkowego. Autorzy podkreślają: to związek, nie przyczyna. • W…

Dowiedz się więcej Tatuaże a ryzyko rozwoju chłoniaków i nowotworów skóry.
Farmakoterapia

Nowy lek przeciw migrenie zmniejsza masę ciała?
Przezbfiałek 9 maja, 2026

• Co zrobiono? Przeanalizowano 279 dorosłych z migreną epizodyczną lub przewlekłą oraz nadwagą/otyłością, którzy otrzymywali atogepant 60 mg 1 × dziennie w otwartym przedłużeniu badania fazy 3. • Co wyszło? Po 52 tygodniach średnia masa ciała spadła o 3,44 kg. ≥5% redukcji masy ciała osiągnęło 34,9% osób, a ≥10% -12,8%. • Działania niepożądane związane z…

Dowiedz się więcej Nowy lek przeciw migrenie zmniejsza masę ciała?
Profilaktyka

Największa szansa na uniknięcie wielu chorób?
Przezbfiałek 9 maja, 2026

• Autorzy pracy przeglądowej omawiają koncepcję „exercise as medicine” w chorobach niezakaźnych: sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, chorobach poznawczych i nowotworach. • W ciągu nieco ponad 100 lat oczekiwana długość życia wzrosła o ok. 60%, ale jednocześnie ruszamy się szacunkowo 5 razy mniej niż dawniej. • Regularna aktywność fizyczna może zmniejszać ryzyko rozwoju części chorób przewlekłych…

Dowiedz się więcej Największa szansa na uniknięcie wielu chorób?
Farmakoterapia

Ciekawostka: zmiany w mózgu po pierwszym użyciu psylocybiny.
Przezbfiałek 8 maja, 2026

• Po 25 mg psylocybiny w EEG wzrosła tzw. „entropia mózgu” po 1–2 godzinach, a spadła moc fal alfa. Po 1 mg takich zmian nie obserwowano. • Większy wzrost entropii mózgu w ostrej fazie przewidywał większy wgląd psychologiczny następnego dnia i lepszy dobrostan po miesiącu. • Po miesiącu od 25 mg odnotowano wzrost dobrostanu, większy…

Dowiedz się więcej Ciekawostka: zmiany w mózgu po pierwszym użyciu psylocybiny.
Fakty i mity

Sam wskaźnik BMI to za mało, żeby ocenić zdrowie metaboliczne.
Przezbfiałek 8 maja, 2026

• Wyliczono normy składu ciała zależne od wieku, płci i wzrostu: tłuszcz podskórny, tłuszcz trzewny, mięśnie szkieletowe, tłuszcz śródmięśniowy i frakcję tłuszczową mięśni. • Wysoki tłuszcz trzewny, czyli >1 SD powyżej wartości oczekiwanej dla wieku/płci/wzrostu, wiązał się z większym ryzykiem cukrzycy: HR 2,26. • Wysoki tłuszcz śródmięśniowy wiązał się z większym ryzykiem poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych:…

Dowiedz się więcej Sam wskaźnik BMI to za mało, żeby ocenić zdrowie metaboliczne.
Profilaktyka

Długofalowe efekty diagnostycznej kolonoskopii – wielki przegląd opublikowany na łamach „The Lancet”.
Przezbfiałek 8 maja, 2026

• Badanie RCT populacyjne: 84 583 osoby w wieku 55–64 lata z Norwegii, Polski i Szwecji. • Rak jelita grubego: 1,46% w grupie zaproszonej na kolonoskopię vs 1,80% bez screeningu. RR 0,81. • Bezwzględna różnica: 0,34 punktu procentowego mniej nowotworów po 13 latach. • Efekt był wyraźniejszy dla raka dystalnego niż proksymalnego. • Śmiertelność z…

Dowiedz się więcej Długofalowe efekty diagnostycznej kolonoskopii – wielki przegląd opublikowany na łamach „The Lancet”.
Reumatologia

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) i choroby nerek.
Przezbfiałek 8 maja, 2026

• W badaniu porównano 88 770 osób z ZZSK z 88 770 dopasowanymi osobami bez ZZSK. • Ryzyko przewlekłej choroby nerek w stadiach 3–5 było ponad 2 razy większe: HR 2,51; 95% CI 2,21–2,84. • Wyższe było też ryzyko ostrego uszkodzenia nerek: HR 2,18, chorób kłębuszków: HR 2,06, kamicy moczowej: HR 1,66 oraz rozpoczęcia dializoterapii:…

Dowiedz się więcej Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) i choroby nerek.
AI w medycynie

Tele-medycyna i wizyty w oddziałach ratunkowych.
Przezbfiałek 7 maja, 2026

• Co zrobiono: retrospektywne badanie kohortowe w systemie Veterans Health Administration; 2 511 932 połączenia od 719 028 weteranów USA, którzy wymagali pilnej/nagłej oceny w ciągu 8 godzin. • Co wyszło: po tele-emergency care odsetek wizyt w SOR w 7 dni wynosił 28,5% vs 45,0% bez takiej konsultacji. To ok. 36,6% względnie mniej wizyt w…

Dowiedz się więcej Tele-medycyna i wizyty w oddziałach ratunkowych.
Fakty i mity

Zdrowie lekarzy.
Przezbfiałek 6 maja, 2026

• W badaniu z Gaziantep 22,8% lekarzy miało co najmniej jedną chorobę przewlekłą; wśród specjalistów odsetek sięgał 45,8%. Najczęściej raportowano nadciśnienie i choroby tarczycy – po 6,1%. • W analizie prawie 45 tys. pracowników ochrony zdrowia w Hiszpanii nadmierna masa ciała wiązała się m.in. z wiekiem, płcią męską, paleniem, niską aktywnością fizyczną i gorszą adherencją…

Dowiedz się więcej Zdrowie lekarzy.