• Dzieci i młodzież: w badaniu obejmującym 10 243 uczestników wcześniejsze rozpoczęcie czytania dla przyjemności wiązało się z lepszą pamięcią, koncentracją, funkcjami wykonawczymi oraz mniejszym nasileniem problemów psychicznych.
• Dorośli: czytanie wiązało się z mniejszym odczuwanym stresem i samotnością, większą empatią oraz lepszym samopoczuciem psychicznym.
• Osoby starsze: badania kohortowe wskazują na związek między aktywnością intelektualną, w tym czytaniem, a wolniejszym pogarszaniem funkcji poznawczych i niższym ryzykiem demencji.
• Neuroobrazowanie: u osób czytających obserwowano różnice w strukturze i aktywności obszarów mózgu odpowiadających m.in. za uwagę, język, pamięć, regulację emocji i funkcjonowanie społeczne.
• Relacje społeczne: uczestnictwo w klubach książki i wspólne czytanie mogą dodatkowo ograniczać poczucie izolacji społecznej, szczególnie w starszym wieku.
Ważne ograniczenie: omawiana publikacja ma charakter przeglądowo-redakcyjny, a większość przytoczonych danych pochodzi z badań obserwacyjnych. Związek nie oznacza przyczynowości. Nie udowodniono, że samo czytanie zapobiega demencji.
Co z tego wynika?
Czytanie dla przyjemności jest niedrogą, łatwo dostępną formą aktywności intelektualnej, która może wspierać zdrowie mózgu na różnych etapach życia. Nie musi to być literatura naukowa ani ambitna powieść – znaczenie może mieć przede wszystkim regularne czytanie treści, które nas interesują.
Wniosek:
Czytanie dla przyjemności wiąże się z lepszymi funkcjami poznawczymi, dobrostanem psychicznym i potencjalnie mniejszym ryzykiem pogorszenia sprawności poznawczej wraz z wiekiem (w jednej kohorcie u osób starszych ryzyko rozwoju otępienia było niższe o 35% wśród czytających).
