Co pokazali autorzy (JAMA Network Open): w kohorcie 2651 mężczyzn 45–70 lat (SHIP, Niemcy) pojedyncze PSA na starcie mocno rozdzielało późniejsze ryzyko rozpoznania raka prostaty. Najważniejsze liczby (20 lat obserwacji) – PSA < 1,0 ng/mL (55,9% badanych): 3,3% skumulowanej zapadalności na raka prostaty – PSA 1,0–3,0 ng/mL (36,1%): 11,8% – PSA > 3,0 ng/mL (8,0%):…
Co pokazuje duża analiza z UK Biobank (prawie 125 tys. kobiet) opublikowana online 27 stycznia w Psychological Medicine: – Po menopauzie: więcej lęku, depresyjności i bezsenności, krótszy sen i większe zmęczenie (różnice istotne statystycznie). – Funkcje poznawcze: zmiany małe, ale uchwytne (wolniejszy czas reakcji, minimalnie gorsza pamięć prospektywna). – MRI (u podgrupy ~10,9 tys.): nieco…
Dane z Ontario przedstawiono w trakcie tegorocznej Międzynarodowej Konferencji Udarowej: – ok. 45 000 osób po AIS/ICH/TIA bez otępienia na starcie, obserwacja średnio 8,4 roku (do 20 lat). – Otępienie rozwinęło się u ok. 27–30% pacjentów (AIS ~30%, ICH ~29%, TIA ~27%). – Modele przewidujące ryzyko na 1/5/10 lat miały dobrą trafność (AUC): TIA: 0,81…
8/52 Outsiderzy. Ośmioro niekonwencjonalnych dyrektorów wielkich firm i ich recepta na sukces – William N. Thorndike Lektura obowiązkowa dla każdego, kto zarządza ludźmi i pieniędzmi. Pokazuje, że o sukcesie decyduje nie tylko przygotowanie merytoryczne, ale też odwaga w podejmowaniu trudnych decyzji, zdrowy rozsądek, chłodna głowa i często nietuzinkowe podejście do prowadzenia firmy. Ocena: 9,5/10 bfiałek
Od lat słyszymy: „weź witaminę C, to nie zachorujesz”. Problem? U większości ludzi to po prostu nie działa w ten sposób. Co pokazują najlepsze dane (Cochrane): – Nie zapobiega przeziębieniu w populacji ogólnej, jeśli ktoś łyka ją rutynowo „na wszelki wypadek”. – Jeśli jest efekt, to mały: przy regularnym stosowaniu skraca czas infekcji średnio o…
W The Lancet pojawiły się wyniki MASAI – randomizowanego, populacyjnego badania ze Szwecji (ponad 105 tys. kobiet), gdzie AI nie robi „magii”, tylko triage’uje badania (część idzie na pojedynczy odczyt, część na podwójny) + wspiera wykrywanie. I najważniejsze: sprawdzili raki interwałowe, czyli te, które „uciekają” między rundami screeningu — realny test jakości programu. Co wyszło?…
American College of Cardiology oficjalnie wrzuca stan zapalny na listę modyfikowalnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: coś, co trzeba oceniać, monitorować i obniżać, a nie tylko opisywać w podręcznikach. Co jest praktyczne i „do wdrożenia od jutra”? – ACC wskazuje hsCRP jako prosty, tani marker ryzyka (nie idealny, ale użyteczny). – Progi interpretacyjne w kontekście ryzyka CV:…
Minocyklina w ostrym udarze niedokrwiennym – wraca do gry. I to w dużym RCT. W The Lancet (30 stycznia 2026) opublikowano badanie EMPHASIS: wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo RCT (najwyższa jakość), n=1724, start leczenia do 72 h od udaru. Co wyszło? – 90. dzień: mRS 0-1 (czyli pacjent funkcjonalnie „świetnie”) 52,6% na minocyklinie vs 47,4%…
Co wynika z danych? 1) Omega-3: ryba > kapsułka „na wszelki wypadek” – Regularne jedzenie ryb (w tym tłustych) wiąże się z niewielką redukcją incydentów sercowo-naczyniowych i śmiertelności. – Niskie dawki suplementów (~1 g/d) w prewencji sercowo-naczyniowej: w praktyce bez twardego efektu. – Wysoka dawka EPA (icosapent ethyl 2 g 2×/d): to już inna liga,…
I to nie jest kwestia „silnej woli”, tylko biologii. W badaniu randomizowanym (PERSON) wzięto osoby 40–75 lat z nadwagą/otyłością (BMI 25–40) i insulinoopornością. Zrobiono im OGTT w rozbudowanej wersji i podzielono na dwa fenotypy: LIR – insulinooporność wątrobowa MIR – insulinooporność mięśniowa Dodatkowo oceniono MetaboHealth Score (14 markerów metabolomicznych) – w praktyce: „globalny stan immuno-metaboliczny”…
