Nowa praca rozkłada to na czynniki pierwsze i pokazuje bardzo konkretny mechanizm, dlaczego u kobiet jelita częściej „bolą bardziej”. Co znaleziono (model myszy, mechanistyka): – Estrogen przez receptor ERα działa nie tam, gdzie „wszyscy obstawiali” (nie głównie w komórkach enterochromafinowych), tylko w rzadkich komórkach L w okrężnicy. – Estrogen podkręca receptor na metabolity bakterii (Olfr78)…
W analizie z Northern Manhattan Study (NOMAS) (947 osób bez otępienia na starcie, średni wiek 64 lata) sprawdzono nawyki picia napojów i potem obserwowano, kto rozwinie demencję. Co wyszło? – Każda dodatkowa puszka dietetycznego napoju na dobę wiązała się ze wzrostem ryzyka demencji (aIRR 1,39 na 1 napój/d). – U osób pijących >1 puszkę dietetycznego…
Taki sygnał właśnie wyszedł z JAMA Oncology. Co zrobiono? Populacyjna analiza EHR z Hongkongu (Hong Kong Hospital Authority; ~7,5 mln populacji), „target trial emulation” (czyli próba maksymalnie zbliżenia obserwacji do RCT). 14 223 mężczyzn z rakiem prostaty na ADT, mediana wieku 74 lata, mediana follow-up 66 miesięcy. Co wyszło (najważniejsze liczby)? Użytkowanie flozyn (głównie dapagliflozyna/empagliflozyna)…
Nowe dane sugerują, że osiągnięcie celu urykemii, czyli stężenia kwasu moczowego we krwi, ma znaczenie kardiologiczne, nie tylko „reumatologiczne”. Co zbadano? -109 504 pacjentów z dną, nowo włączone leczenie obniżające kwas moczowy (ULT), obserwacja do 5 lat. – Strategia: czy pacjent osiągnął SU <6 mg/dL (360 µmol/L) w 12 miesięcy od startu ULT („treat-to-target”) vs…
Na łamach „Ophthalmology” pokazano coś bardzo praktycznego: standardowy kalkulator 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego (PCE), liczony z danych, które i tak są w dokumentacji (wiek, płeć, cholesterol, ciśnienie, cukrzyca, palenie), wiąże się także z ryzykiem kilku chorób oczu [analizy 35 909 osób (40–79 lat)]. To badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi przyczynowości. Ale wniosek jest prosty: kontrola ciśnienia,…
Na łamach „Obesity Science & Practice” opublikowano wyniki interesującego badania wiążącego ryzyko rozwoju choroby nerek u pacjentów z otyłością po operacji bariatrycznej. Wniosek: Pacjenci z otyłością, którzy przeszli operację bariatryczną, notują o ok. 50 proc. niższe ryzyko rozwoju powikłań nerkowych od pacjentów bez operacji, niezależnie od tego, czy chorują na cukrzycę typu 2. bfiałek Źródło:…
Na łamach „Nature Communications” opublikowano wyniki ważnej i dużej analizy (dane francuskie; obserwacja ponad 100 tysięcy osób przez ok. 7 lat) dotyczącej potencjalnego związku pomiędzy wyższym spożyciem konserwantów [głównie sorbiniany (zwłaszcza E202), azotyny (E250), siarczyny (m.in. metabisulfity, np. E224), octany] w żywności a ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 oraz nowotworów. Wniosek: Wyższe spożycie badanych konserwantów…
Miękki “choker” na szyję + AI, który zamienia ciche mikrodrgania mięśni krtani w mowę – w czasie < 1 sekundy, bez implantów. Co zrobili badacze (Cambridge, Nature Communications 19.01.2026): – czujniki tekstylne na szyi zbierają sygnał z mięśni + tętno (carotid/pulse) – model dekoduje słowa, a opcjonalnie LLM “domyka” zdanie i poprawia płynność + ekspresję…
Na łamach „JAMA Neurology” opublikowano bardzo mocne dane ze Szwecji: długotrwała ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza (pyły PM2.5/PM10 oraz NO₂) wiąże się nie tylko z wyższym ryzykiem zachorowania na chorobę neuronu ruchowego/ stwardnienie zanikowe boczne (MND/ALS), ale też z szybszą progresją i gorszym przeżyciem po rozpoznaniu. Co zrobiono? Badanie populacyjne typu „nested case-control” oparte o rejestry…
Na łamach „The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health” opisano real-world analizę z Mayo Clinic: u kobiet po menopauzie leczonych tirzepatydem (≥12 mies.) sprawdzono, czy jednoczesna hormonalna terapia zastępcza (HTZ) „coś dokłada” do efektu odchudzania. Wynik: tak – pacjentki na HTZ schudły średnio ok. 19,2 proc. masy ciała, a bez HTZ ok. 14,0 proc. Różnica…